Designed by Mact Media Group

Το Yachting σε πρώτο πλάνο στην Ελλάδα

Στην ηλεκτρονική εφημερίδα “itn Ελληνικός Τουρισμός” που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 10 Μαρτίου 2022, γράφει η Δώρα Χρήστου για το yachting ως εναλλακτική μορφή τουρισμού και την προσπάθεια ανάπτυξης του στην Ελλάδα.

Η χώρα μας το 2019 αναδείχθηκε ως ο 3ος δημοφιλέστερος προορισμός παγκοσμίως για τα μεγάλα σκάφη αναψυχής. Την ίδια ώρα για το 2022 οι επιβεβαιωμένες κρατήσεις αγγίζουν το 57% του υπάρχοντος στόλου

Ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής φαίνεται τα τελευταία χρονιά να γνωρίζει όλο και μεγαλύτερη ανάπτυξη ειδικά σε παράκτιες μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρξει σημαντική άνθηση των σχετικών επιχειρηματικών τομέων, προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας. Ως εναλλακτική μορφή τουρισμού, ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής ή αλλιώς yachting είναι πολύ επικερδής προσφέροντας οικονομική στήριξη τόσο σε επιχειρήσεις αλλά και στην τοπική οικονομία. Η Ελλάδα διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα που της επιτρέπουν να αποκτήσει μια σημαντική θέση στον κλάδο του yachting. Αρχικά διαθέτει μια τεράστια ακτογραμμή με αποτέλεσμα οι περισσότερες περιοχές της, να βρίσκονται πολύ κοντινή απόσταση από λιμάνια και θάλασσες, επιπλέον διαθέτει αυθεντικά τοπικά αξιοθέατα, φυσικούς πόρους, κ.λπ. ικανά να προσεγγίσουν το ενδιαφέρον κάθε επισκέπτη.

Η πρόεδρος του ΕΟΤ  Άντζελα Γκερέκου σε πρόσφατες δηλώσεις της τόνισε την σημαία του yachting. Συγκεκριμένα ανέφερε πως το yachting αποτελεί τεράστιο κεφάλαιο εθνικού πλούτου, καθώς η μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρώπη, ο μοναδικός πολυνησιακός χαρακτήρας και το ωραιότερο «γαλάζιο» στον κόσμο καθιστούν δικαιωματικά την Ελλάδα ως τον κορυφαίο προορισμό για θαλάσσιες περιηγήσεις, διεθνώς. Στον τομέα του yachting και ειδικότερα του mega yachting η πορεία της χώρας είναι θεαματική, αφού το 2019 αναδείχθηκε ως ο 3ος δημοφιλέστερος προορισμός σε ναυλώσεις μεγάλων σκαφών αναψυχής διεθνώς, το 2020 ως ο 2ος δημοφιλέστερος προορισμός, το 2021 κατέλαβε την πρώτη θέση με 24% μερίδιο αγοράς στις ναυλώσεις, ενώ το 2022 προβλέπεται επίσης εξαιρετικό, καθώς οι επιβεβαιωμένες κρατήσεις αγγίζουν το 57% του υπάρχοντος στόλου.

Η κ. Γκερέκου επιπλέον επισήμανε ότι, παρά τα ιδιαίτερα αισιόδοξα αυτά αποτελέσματα, χρειάζεται η περαιτέρω και διαρκής ανάπτυξη του δικτύου των μαρινών σε όλη την επικράτεια, η απελευθέρωση από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις της διενέργειας ημερήσιων high end εκδρομών από επαγγελματικά σκάφη αναψυχής, η ενδυνάμωση των premium ημερήσιων εκδρομών που απευθύνονται σε υψηλού εισοδηματικού προφίλ επισκέπτες, η δημιουργία εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού κ.ά.

Όσο αισιόδοξοι και να είμαστε, πρέπει να αντιμετωπιστούν βασικά ζητήματα  που μας πάνε πίσω σε σχέση με τον ανταγωνισμό που επικρατεί ιδιαίτερα στη Μεσόγειο

Η ιστορία του yachting στην Ελλάδα

Από πού ξεκίνησε το yachting και σήμερα φτάσαμε να μιλάμε για τουριστική δυναμική που είναι ικανή να φέρνει εκατομμύρια στα ταμεία του κράτους και των επιχειρήσεων;  Το yachting αναφέρεται σε μια θαλάσσια δραστηριότητα αναψυχής κατά την οποία οι ταξιδιώτες χρησιμοποιούν σκάφη για αναψυχή και το σκάφος το ίδιο είναι κατασκευασμένο να  χρησιμοποιείται για σκοπούς αναψυχής. Ο όρος προέρχεται από την ολλανδική λέξη jacht (κυνήγι) και αρχικά ορίστηκε ως ένα ελαφρύ ταχύπλοο ιστιοφόρο που χρησιμοποιούσε το ολλανδικό ναυτικό για την καταπολέμηση των πειρατών και άλλων παραβατών. Μόνο με την εμφάνιση του ατμόπλοιου και άλλων τύπων μηχανοκίνητων σκαφών, τα ιστιοπλοϊκά σκάφη έγιναν σκάφη αναψυχής. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι σκαφών αναψυχής ανάλογα με τη χρήση και το μέγεθός τους, δηλαδή μηχανοκίνητα σκάφη αναψυχής, ιστιοπλοϊκά σκάφη αναψυχής, mega yachts κ.λπ. Το μήκος των εμπορικών σκαφών αναψυχής ή των ιδιωτικών σκαφών αναψυχής κυμαίνεται από 10 μέτρα έως δεκάδες μέτρα. Σε γενικές γραμμές, ένα γιοτ είναι μικρότερο από 12 μέτρα μήκος και μπορεί να φιλοξενήσει το πολύ 36 επιβάτες, ενώ ένα mega yacht αναφέρεται σε ένα σκάφος που ξεπερνά τα 50 μέτρα σε μήκος.  Τα περισσότερα γιοτ είναι ιστιοπλοϊκά, τα οποία είναι ο πιο δημοφιλής τύπος ναυλωμένου σκάφους, αλλά αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό στον τομέα του τουρισμού.

Ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής βασίζεται σε αυτά τα σκάφη για την παροχή ψυχαγωγίας, διαμονής, εστίασης και άλλων υπηρεσιών που σχετίζονται με τις περιηγήσεις σε νησιά και σε παράκτιες περιοχές. Διαφέρει από τον τουρισμό κρουαζιέρας στο ότι δεν έχει τακτικά δρομολόγια μεταξύ λιμένων και χρησιμοποιεί μαρίνες ως παρόχους υπηρεσιών, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως η κύρια υποδομή του τουρισμού yachting.

Αυτό το είδος τουρισμού αποτελούσε παλαιότερα μια συγκριτικά πολυτελή και αποκλειστική μορφή κατανάλωσης, αλλά τα τελευταία χρόνια εντάσσεται σταδιακά στον γενικότερο τομέα του θαλάσσιου τουρισμού.   Με την ίδρυση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.) το 1960, σε 85 γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας λειτούργησαν κατασκευαστικές δραστηριότητες και υπηρεσίες σχετικές με το yachting, όπως ο ανεφοδιασμός με καύσιμα και νερό. Το 1961, θεσπίστηκαν απλουστευμένες διαδικασίες εργασίας και περαιτέρω αφορολόγητα κίνητρα για τα ναυπηγεία και τα καύσιμα. Το1976, η Ελλάδα εφάρμοσε ένα νομικό πλαίσιο για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε επιχειρήσεις που σχετίζονται με τα σκάφη αναψυχής, ενώ η ελληνική αγορά του τουρισμού αναψυχής αναπτύχθηκε μετά τη δεκαετία του 1970.

Τα άλυτα ζητήματα

Είναι φανερό πως γένεται μια μεγάλη προσπάθεια αναδείξεις του ελληνικού yachting. Όσο αισιόδοξοι και να είμαστε όμως, πρέπει να αντιμετωπιστούν βασικά ζητήματα  που μας πάνε πίσω σε σχέση με τον ανταγωνισμό που επικρατεί ιδιαίτερα στη Μεσόγειο. Δεν είναι μικρός ο αριθμός των ξένων τουριστών που χάνει η Ελλάδα λόγω του έντονου ανταγωνισμού από τις γειτονικές χώρες.  Τα κυριότερα προβλήματα του τουρισμού yachting στην Ελλάδα αφορούν συγκεκριμένες διαδικασίες και το φορολογικό σύστημα κατά τον ελλιμενισμό σκαφών αναψυχής σε μαρίνες, ιδίως για σκάφη εκτός ΕΕ. Ένα άλλο σημαντικό εμπόδιο στον ελληνικό τομέα του τουρισμού yachting είναι ο συγκριτικά μικρός αριθμός επαγγελματικών εταιρειών yachting, ορισμένες από τις οποίες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την αγορά κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης. Καταλήγοντας στο πολύ απλό και συνάμα βασικό ζήτημα της ανάγκης για αναβαθμισμένη ποιότητα υπηρεσιών και ένα απλούστερο νομικό πλαίσιο στον κλάδο του Yachting.  

Η ανάγκη για τουριστικούς λιμένες

Η λειτουργία της συγκεκριμένης αγοράς yachting προϋποθέτει αφενός την ύπαρξη σκαφών αναψυχής, αφετέρου την ύπαρξη κατάλληλων λιμενικών εγκαταστάσεων για την ασφαλή και ποιοτική εξυπηρέτησή τους. Με βάση τα στοιχεία του ΓΤΟ και της Ένωσης Μαρίνων Ελλάδας, ο αριθμός των θέσεων ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής στην Αττική τα τελευταία χρόνια ανέρχεται σε 4.075, οι οποίες παρέχουν 178 σχετικές θέσεις εργασίας. Παράλληλα, εκτιμάται ότι στις υπόλοιπες μαρίνες υπάρχουν 8.924 θέσεις ελλιμενισμού, οι οποίες δημιουργούν 389 άμεσες θέσεις εργασίας. Συνολικά, υπάρχουν 55 μαρίνες, αλλά μόνο οι 22 από αυτές πληρούν επαρκώς τις νομικές απαιτήσεις και διαθέτουν επαρκείς υποδομές για να λειτουργήσουν στην αγορά του yachting. Σε σχέση με το μήκος της ακτογραμμής της, η Ελλάδα διαθέτει πολύ λιγότερες θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη αναψυχής και μαρίνες υψηλής ποιότητας από τις ανταγωνίστριες χώρες της Μεσογείου. Ιδιαίτερα το καλοκαίρι, υπάρχει μεγάλη έλλειψη θέσεων ελλιμενισμού για mega yachts στην Ελλάδα.

Με βάση τη σύγχρονη μελέτη της διαΝΕΟσις στη χώρα μας έχουν χωροθετηθεί 168 τουριστικοί λιμένες, οι οποίοι σύμφωνα με τον σχεδιασμό περιλαμβάνουν 25.712 θέσεις ελλιμενισμού. Συγκεκριμένα πρόκειται για 12 λιμένες σε ξενοδοχεία, 72 καταφύγια, 22 αγκυροβόλια και 62 μαρίνες. Αλλά οι αποκλειστικά τουριστικοί λιμένες που έχουν χωροθετηθεί για τη χώρα μας είναι αυτοί οι 168. Αυτοί οι λιμένες είναι χωροθετημένοι, αλλά δεν είναι όλοι υπαρκτοί: από τους 168 χωροθετημένους τουριστικούς λιμένες στην Ελλάδα, μόνο οι 37 λειτουργούν, διαθέτοντας στην πράξη 8.499 θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη. Από τις 62 χωροθετημένες μαρίνες, λειτουργούν σήμερα μόνο οι 23. Από τους 12 χωροθετημένους λιμένες ξενοδοχείων λειτουργούν οι 9. Από τα 72 χωροθετημένα καταφύγια λειτουργούν τα 5. Κι από τα 22 χωροθετημένα αγκυροβόλια, δεν έχει λειτουργήσει κανένα. Σε μια λίστα με τις θέσεις ελλιμενισμού ανά χιλιόμετρο ακτογραμμής σε 16 χώρες, η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία.

Μια στοχευμένη αγορά εργασίας

Το ΤΑΙΠΕΔ έχει προχωρήσει σε μια σειρά για ιδιωτικοποιήσεων των μαρίνων με στόχο το άνοιγμα στα mega yachts. Μια τέτοια κίνηση, με τους καταλλήλους χειρισμούς, μπορεί να οδηγήσει σε ένα μεγάλο άνοιγμα για την Ελλάδα. Όπως είναι αναμενόμενο προβλέπεται πως θα δημιουργούν πολλές θέσεις εργασίας καθώς οι μαρίνες παρέχουν υπηρεσίες όπως  ασφάλεια και φύλαξη σκαφών, θέσεις παρκινγκ για τα αυτοκίνητα, επισκευή και συντήρηση σκάφους, εμπορικές υπηρεσίες, εστιατόρια και καφετέριες κτλ. Επιπλέον κάθε λιμένας μπορεί να γίνει ένα « τουριστικό θέρετρο» με την δημιουργικά μιας περιοχής που θα κατακλύζεται από  ξενοδοχεία, hostel αλλά και πολλά είδη τουριστικών επιχειρήσεων που θα αναζητήσουν καταρτισμένο και έμπειρο προσωπικό. Ας μην ξεχνάμε πως στη χώρα μας υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 170.000 σκάφη αναψυχής, εκ των οποίων 6.109 ήταν επαγγελματικά (2019) δημιουργώντας μια στοχευμένη αγορά εργασίας.

Share With:
Rate This Article